"Kẻ ly hương" do Viet Thanh Nguyen - nhà văn gốc Việt từng đoạt giải Pulitzer 2016 - chủ biên, tập hợp 17 bài tiểu luận của 17 tác giả xuất thân là người tị nạn từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có 2 tác giả gốc Việt là Bùi Thi và Trần Vũ.

Nhờ những trải nghiệm chân thật của bản thân, Viet Thanh Nguyen luôn có sự thấu hiểu sâu sắc với những cảnh đời xa xứ và không ngừng cất lên tiếng nói thay cho những người sống tha hương khắp nơi trên thế giới. "Kẻ ly hương" vì thế có thể được xem là bản hòa âm tiếng lòng bi thiết và vô cùng chân thực của những cảnh đời xa xứ.

Dù xuất thân, hoàn cảnh và con đường khác nhau, những bi kịch người tha hương đối mặt cũng khác nhau, nhưng 17 tác giả trong cuốn sách đều gặp nhau ở thân phận ly hương và trở thành người tị nạn ở một đất nước xa lạ. Các bài tiểu luận viết về trải nghiệm của chính họ như những nạn dân, về những cuộc đời bị thay đổi hay hủy hoại bởi các xung đột địa chính trị; từ đó, phần nào phác thảo nên chân dung của những kẻ ly hương.

Mỗi tác giả mang đến cho người đọc một câu chuyện riêng; và bằng cách kể lại những ký ức của chính họ và gia đình họ, tất cả đã phần nào giãi bày tâm sự của người xa xứ, để tiếng nói ấy một lần được thế giới lắng nghe.

Từ xưa đến nay, các cuộc xung đột chính trị, sắc tộc, tôn giáo hay dị biệt văn hoá… vẫn diễn ra hằng ngày ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. Dù biểu hiện dưới hình thức bạo lực hoặc ngấm ngầm ẩn dưới đời sống xã hội tưởng chừng như yên bình, khi bùng vỡ, xung đột đều có thể đẩy con người đến cảnh áp bức, bị trừng phạt, giết chóc, buộc không ít người rời bỏ quê hương, mang theo ước vọng về một tương lai tươi sáng hơn. 

Tuy vậy, không phải cuộc trốn chạy nào cũng đem lại cho người ta một cái kết đẹp như họ vẫn trông mong. Và, dù cuộc sống nơi đất khách quê người rốt cục cũng sung túc hơn, thành đạt hơn, yên bình hơn, nhưng những kẻ tha hương trong cuốn sách này vẫn không ngăn được hình ảnh quê nhà đau đáu tâm can, trong khi vẫn phải xoay trở để thích nghi với nơi chốn mới.

Một "nền hòa bình toàn cầu và một nơi chốn toàn cầu nơi không ai phải sống lưu vong" - theo cách nói của Viet Thanh Nguyen - là điều cả nhân loại không ngừng kiếm tìm. Thế nhưng không phải người tị nạn nào cũng đủ sức để thốt lên tiếng nói của họ. Và, không phải tiếng nói nào cũng được nghe thấy, được thấu hiểu, để thúc đẩy toàn xã hội chung tay hành động. Cuốn sách này chính là một cơ hội.

"Cuốn sách đã thành công trong việc minh chứng rằng ở khía cạnh nào đó, cộng đồng ly hương này giống với các quốc gia khác, cũng có những thần thoại lập quốc riêng, nhưng tất cả người dân đều mang những tấn bi kịch, những chiến thắng hay nỗi đau, và mỗi người đều có một câu chuyện riêng để kể lại" - The Economist

Theo Doanh nhân Sài Gòn