Sự lệch pha ham muốn - một muốn, một không - là một trong những lý do phổ biến nhất khiến các cặp đôi tìm đến chuyên gia trị liệu. Và để giải quyết, đôi khi ta cần bắt đầu bằng việc... gỡ bỏ định kiến.

Tình dục, cũng giống như dấu vân tay - không ai giống ai. Mỗi người có một kiểu ham muốn, một kiểu cảm xúc, một phản ứng cơ thể riêng biệt. Nhiều cặp đôi khi được chia sẻ điều này  đã thở phào. Họ nhận ra: Hóa ra việc không “hợp gu” cũng chẳng phải điều gì sai.

Thế nhưng, trong những trường hợp lệch pha ham muốn (mismatched libido), một kịch bản quen thuộc vẫn thường xảy ra: Hai người ngồi hai đầu sofa, thú nhận rằng đã cả tháng - hoặc cả năm - không đụng chạm. Một người cảm thấy bị từ chối. Người kia thừa nhận họ “muốn được muốn”, nhưng lại không có nhu cầu. Cả hai đều thấy rối bời. Tình dục - thứ từng mang lại kết nối - giờ trở thành chủ đề nhạy cảm dễ dẫn đến xung đột.

Và cũng chính vì điều đó, chuyên gia Georgia Grace đã dành trọn một chương trong cuốn sách “The Modern Guide to Sex - Hướng dẫn hiện đại về tình dục” để viết về khủng hoảng ham muốn - thứ đang âm thầm xảy ra ở vô số mối quan hệ.

Sai lầm lớn đầu tiên mà nhiều người mắc phải là họ cho rằng giải pháp là quan hệ nhiều hơn. Nhiều cặp tìm đến Grace với kỳ vọng là cô sẽ bảo họ lên lịch đều đặn. Nhưng thực tế, để thoát khỏi bế tắc, bạn cần hiểu ham muốn là gì, những gì đang ảnh hưởng đến nó và cách cùng nhau tạo ra nhiều khoái cảm hơn, thay vì ép buộc chuyện quan hệ.

Ham muốn là một sự thôi thúc, một sự khao khát thân mật. Nó có thể mạnh mẽ như cơn đói, cơn khát. Nhưng không giống thức ăn hay nước uống, thiếu chuyện ấy sẽ không giết chết bạn. Điều quan trọng là chúng ta phải hiểu: Không có con số chuẩn nào cho tần suất của việc thân mật. Cụm từ như “lệch pha” thường ngầm đổ lỗi cho người có nhu cầu thấp hơn. Nhưng thực tế, đây là vấn đề của cả hai.

Chúng ta được xã hội lập trình rằng người có ham muốn là người “bình thường”. Kết quả là nhiều người - thường là phụ nữ có cảm giác tội lỗi vì không có nhu cầu. Nhưng Grace luôn nhấn mạnh: Tình dục là chuyện của hai người, cả hai đều góp phần định hình đời sống ấy và cả hai cần cùng nhau thay đổi.

Và một trong những hiểu lầm phổ biến là: Sự ham muốn phải đến một cách tự nhiên. Nhưng trên thực tế, có hai kiểu ham muốn chính. Trước tiên là ham muốn tự phát (spontaneous desire): Bất ngờ trỗi dậy, thường gặp ở giai đoạn đầu yêu nhau, giống như những gì chúng ta thường thấy trên phim ảnh. Thứ hai là ham muốn phản ứng (responsive desire): Khơi dậy từ những điều nho nhỏ, một cái ôm ấm áp, một buổi đi chơi lãng mạn, một lời thì thầm ngọt ngào.

Nhiều phụ nữ thổ lộ: “Tôi cần được vuốt ve, cần sự lãng mạn trước khi cảm thấy sẵn sàng. Không phải tôi không có nhu cầu, mà là tôi chưa được trao điều tôi cần.” Rất nhiều cặp đang chờ đợi ham muốn tự đến, như cách nó từng xảy ra khi mới yêu. Nhưng thực tế, bạn cần chủ động tạo điều kiện để cảm xúc ấy nảy sinh.

Đàn ông ham muốn nhiều hơn phụ nữ? Sai. Một cặp đôi từng chia sẻ rằng: Cô vợ luôn cảm thấy mình tham lam vì ham muốn cao hơn chồng. Còn anh chồng thì lại thấy mình “yếu kém”, như đang phụ lòng bạn đời và cả “giới tính” của mình. Nhưng sự thật là cơ thể hay giới tính không quyết định nhu cầu gần gụi. Ham muốn là một điều linh hoạt, đa yếu tố - từ stress, sự gần gũi, sự hấp dẫn, sự mệt mỏi cho đến nền văn hóa chúng ta được nuôi dạy.

Vậy điều gì đang làm “nguội” chuyện ấy? Trong một ca tư vấn của Grace, người vợ 40 tuổi kể lại ngày dài của mình: chăm con, làm việc nhà và vô vàn việc không tên khác mà dường như chưa bao giờ hoàn tất. Và cô cảm giác chồng mình chỉ “bận rộn” đến công ty rồi về nhà. Khi buổi tối đến, cô nằm trên sofa, kiệt sức. Và khi chồng đặt tay lên đùi, thứ cô cảm thấy không phải là ham muốn, mà là sự phản kháng. Grace đã giúp họ vẽ sơ đồ: điều gì khiến họ tắt cảm xúc và điều gì khiến họ muốn gần gũi. Những “kẻ phá bĩnh” phổ biến nhất gồm: áp lực, mệt mỏi, thiếu tự tin, lo lắng và xung đột chưa giải quyết.

Khi người có ham muốn thấp lo sợ đối phương hiểu lầm bất kỳ cử chỉ thân mật nào của họ là ám chỉ sex, họ bắt đầu rút lui toàn diện: không ôm ấp, không khen ngợi, không đụng chạm. Điều này càng khiến khoảng cách lớn hơn. Vì vậy, Grace đã giao cho họ một nhiệm vụ: Không làm “chuyện ấy” trong một tháng. Thay vào đó, hãy tái tạo khoái cảm qua những điều nhẹ nhàng: hôn nhau khi xem phim, tắm chung, nhắn tin trêu đùa…

Ban đầu họ ngại. Nhưng rồi, họ nhận ra mình thực sự muốn được thân mật trở lại, theo cách không áp lực. Nhiều người trở lại phiên tư vấn sau với ánh mắt sáng hơn, bàn tay nắm nhau cùng lời thì thầm: “Chúng tôi thấy gắn bó và hài lòng hơn.”

Những cặp đôi hạnh phúc nhất không phải là những người ân ái nhiều nhất, mà là những người xem chuyện ấy là một không gian vui vẻ, nhiều cảm xúc và kết nối tâm hồn, chứ không phải bài thi về hiệu suất. Họ hiểu rằng ham muốn có thể thay đổi. Họ đặt lịch hẹn, ưu tiên ngủ nướng sáng thứ Bảy thay vì ép mình đi gym, để mặc đống quần áo chưa giặt, chia sẻ gánh nặng tinh thần để cả hai có thể tận hưởng nhiều khoái cảm hơn mà không phải chịu áp lực. 

Nếu bạn đang gặp vấn đề về chuyện ấy, điều đó không có nghĩa là bạn có vấn đề. Nhưng nếu muốn thay đổi, bạn sẽ cần thử một cách tiếp cận khác.

Men&life